Fietsrouteblog: Langs de Grebbelinie
De Grebbelinie loopt vanaf de Grebbeberg bij Rhenen tot waar de rivier de Eem uitmondt in het Eemmeer en is zo’n 60 km lang.
De fietsroute die in Leusden start, voert langs het middendeel van de Grebbelinie, het gebied tussen Leusden en Renswoude. De route omsluit min of meer het gebied dat tijdens de mobilisatie van 1939-1940 door het Nederlandse leger onder water is gezet als verdediging tegen vijandelijke invallen vanuit het oosten. Op het kaartje is de route in rood geprojecteerd op het geïnundeerde gebied. Als je de route fietst krijg je een beeld van hoe groot het gebied was dat destijds onder water gezet is!
Valleikanaal
Ik start vanuit het centrum van Leusden. Je kunt de route natuurlijk ook beginnen op één van de zes Toeristische OverstapPunten (TOP) die langs de route liggen. Vanaf Knooppunt 8 fiets ik langs het Jaagpad, het brede fietspad dat langs het Valleikanaal loopt. In de liniedijk liggen de kazematten verscholen.
Museumbunker
Het eerste afstappunt is de museumbunker. Deze bunker is tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gebouwd als onderdeel van de Pantherstellung. In de bunker is een kleine tentoonstelling te zien over de geschiedenis van de Grebbelinie en vooral gebeurtenissen rond de Tweede Wereldoorlog.
Koffie met gebak
Na mijn bezoek aan de bunker ga ik verder langs het Jaagpad om bij theetuin Monchouette even energie op te doen met koffie en appeltaart. Overal langs de route staan informatieborden over de Grebbelinie, ook bij de theetuin tref ik zo’n bord aan. Het is een mooie dag en dan zijn er altijd veel fietsers op dit traject. Gelukkig biedt het brede fietspad ruimte genoeg aan iedereen.
Museum Grebbelinie in het Vizier
Verderop kom ik langs de sluis bij de Roffelaarskade en later passeer ik de drukke weg tussen Woudenberg en Scherpenzeel. Aan de eikenbomen hangt een waarschuwing voor de processierups, gelukkig merk ik niets van deze rupsen. Bij Knooppunt 84 ga ik een stukje rechtsaf en kom dan bij het museum Grebbelinie in het Vizier. Het museum wordt bemenst door een aantal enthousiaste vrijwilligers. Het is geen Museumkaart museum en ik heb de paar euro entree er graag voor over om het museum te steunen. Er zijn veel voorwerpen uit de Tweede wereldoorlog tentoongesteld en er is veel informatie te vinden over de Grebbelinie. Op de liniedijk bij het museum zijn een aantal loopgraven te bezoeken.
Fort aan de Buursteeg
Ik stap weer op de fiets en ga verder langs het Valleikanaal. Bij de Post van Lambalgen zijn de fortificaties fraai gerestaureerd. Een houten soldaat houdt er de wacht. Bij Knooppunt 57 stopt het fietspad en fiets ik verder parallel aan het Valleikanaal. Bij Knooppunt 53 gaat het dan weer verder langs het Valleikanaal en dan langs de A12 en de Emminkhuizerberg. Het volgende afstappunt is bij het Grebbelinie Bezoekerscentrum. Ook hier is veel informatie over de Grebbelinie te vinden. Het ligt bij het Fort aan de Buursteeg, één van de grootste en belangrijkste verdedigingswerken van de Grebbelinie. Het fort wordt doorsneden door de spoorlijn. Ik parkeer mijn fiets en maak een wandeling door dit indrukwekkende fort.
Zandbrinkermolen
Vervolgens gaat de route verder over de slaperdijk en via Renswoude richting Scherpenzeel. Ik fiets nu aan de andere kant van het inundatiegebied en hier zijn de sporen uit de geschiedenis van de Grebbelinie wat minder duidelijk. Op een informatiebord bij Restaurant De Dennen, tussen Renswoude en Scherpenzeel, is te lezen wat er zich op deze plek in de meidagen van 1940 en in 1945 heeft afgespeeld. Na Knooppunt 35 zijn er weer veel duidelijker sporen van de Tweede Wereldoorlog te zien. Aan de Asschatterweg is op het gebouw van de veevoederfabriek de afbeelding van een molen aangebracht. Ooit stond hier de Zandbrinkermolen. Deze werd bij de Duitse inval in mei 1940 als uitkijkpost gebruikt en is toen door het Nederlandse leger vernietigd.
Asschatterkeerkade
Even verder ligt het Voorwerk van de Asschatterkeerkade. Deze keerkade diende om het water in het inundatiegebied tegen te houden. Op deze keerkade staan een aantal kazematten. Over de kade loopt een wandelpad, met de fiets blijf ik op de Asschatterweg en kom zo uit bij de andere kant (het begin) van de Asschatterkeerkade. De kade is een aantal jaren geleden helemaal gerestaureerd en zandzakken van beton markeren de ingang.
Ik fiets verder langs het Valleikanaal, De Liniedijk met daarin de kazematten ligt hier verder van het kanaal af en is niet gied zichtbaar. Bij Kp 62 gaat de route linksaf over het Valleikanaal. Na het stoplicht is er een kunstwerk geplaatst met schuin in de grond gestoken spoorrails. Hat herinnert aan de Liniedijk die hier liep en ten behoeve van de aanleg van bedrijfsgebouwen en woningen is afgegraven. Het kunstwerk symboliseert een tankkering en de stalen spoorrails zijn zo geplaatst dat ze het profiel van de oorspronkelijke Liniedijk volgen.
Het laatste stuk van de route gaat verder langs de Zwarteweg en de Hamersveldseweg naar het beginpunt.
Ik heb dan iets meer dan 40 km op mijn teller staan. Met de bezoeken aan de musea en het fort aan de Buursteeg ben ik zo’n vier en een half uur onderweg geweest. Ik heb veel over de geschiedenis van de Grebbelinie geleerd. Op het stukje door Renswoude na gaat de route over brede fietspaden en langs rustige wegen.
