Fietsrouteblog: Langs Militaire Geschiedenis
Fietsblog langs Militaire Geschiedenis.
Het thema van deze fietstocht is Militaire geschiedenis. De route gaat langs een aantal musea en dat zijn er zo veel dat die niet allemaal in één keer te bezoeken zijn. Het voordeel is wel dat er op iedere dag van de week altijd minstens één museum open is.
Leusderheide
Ik start weer bij KP 5 in Leusden en ga langs de Hamersveldseweg en Leusden-Zuid naar landgoed Den Treek-Henschoten. Dit gebied was in de Tweede Wereldoorlog grotendeels verboden gebied, de Duitsers gebruikten het voor munitieopslag en er was een schijnvliegveld. Aan het einde van de oorlog werden er duizenden Duitse soldaten gevangen gehouden.
Na het oversteken van de Doornseweg fiets ik langs de Leusderheide. Dit betreft een bijzonder natuurgebied dat al honderden jaren wordt gebruikt als militair oefenterrein. Al ten tijde van het Napoleontische bewind werden er duizenden Franse en Bataafse militairen geherbergd. In die tijd is ook de Pyramide van Austerlitz aangelegd. Daar gaat deze route trouwens niet langs.
Op de Leusderheide zijn in de Tweede Wereldoorlog honderden gevangenen uit Kamp Amersfoort gefusilleerd. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werd er veel met tanks geoefend. De militaire eenheden in Amersfoort en Soesterberg maken tegenwoordig nog steeds gebruik van het gebied om te oefenen. De Leusderheide is niet toegankelijk voor het publiek. Na het passeren van het viaduct over de A28 bevindt zich aan de rechterkant het militair oefenterrein Oude Kamp, dat wel toegankelijk is voor het publiek.
Museumpark Historische Collecties
Verderop, bij Kamp Soesterberg, bevindt zich het Museumpark Historische Collecties Dienstvak Logistiek, Dit museum is niet erg bekend, maar absoluut een bezoek waard! Met foto’s, uitrustingsstukken, voertuigen en kleding tonen deze collecties nagenoeg alles wat te maken heeft met de verzorging, bevoorrading en onderhoud van de Landmacht. De collectie is te vinden in twee gebouwen. Als ik het gebouw binnen ga wordt ik vriendelijk ontvangen door een van de vrijwilligers. Tickets of een museumkaart zijn niet nodig, de toegang is gratis. In een aantal garages staat bovendien nog een collectie rijdend materieel, dat was niet open, maar toen ik er om vroeg kreeg ik een persoonlijke rondleiding langs de voertuigen. Het museum is open op op maandag, woensdag en vrijdag. En de toegang is gratis.
Nationaal Militair Museum
Tussen KP 55 en 56 fiets ik langs het Nationaal Militair Museum op de voormalige vliegbasis Soesterberg. Het is een imposant groot museum en herbergt onder andere de collecties die vroeger te zien waren in het Militaire Luchtvaartmuseum in Soesterberg en het Legermuseum in Delft. Meer recent is daar ook nog de collectie van het Marechaussee museum in Buren aan toegevoegd. Het museum belicht de betekenis van de krijgsmacht van vroeger tot nu aan de hand van verhalen, activiteiten en actuele exposities. Op maandag is het museum gesloten. Met de kaart van de Vriendenloterij en met de Museumkaart kun je gratis naar binnen. Deze keer sla ik het bezoek aan het museum over, maar ik ben wel toe aan een cappuccino, dus ik parkeer mijn fiets op de fietsparkeerplaats en loop naar het restaurant.
Na deze pauze fiets ik verder en volgt er een klein klimmetje. De route gaat hier langs landgoed De Paltz. Hier ligt het Herman van Veen Arts centrum. Je kunt er wandelen en exposities bezoeken. Ook weer iets voor een volgende keer.
Cavaleriemuseum
Verderop kom ik op de Doorfietsroute F28, een recent aangelegd fietspad dat Amersfoort en Utrecht verbindt, met een knipoog naar de A28, die het zelfde doet, maar dan voor auto’s. Via dit fietspad kom ik in Amersfoort, ga rechtsaf het spoor over en even verder zie ik de ingang van de Bernhardkazerne.
Op het terrein van de Bernhardkazerne staat het Cavaleriemuseum. Ik moet me eerst aanmelden bij de beveiliging met een geldig identiteitsbewijs en mag daarna via de kortste weg over het defensieterrein naar de ingang van het museum. De toegang is gratis voor bezitters van een museumkaart.
Er is een uitgebreide collectie te zien over alles wat met de cavalerie te maken heeft, verspreid over meerdere verdiepingen. Op de begane grond is een historische introductie, de paardentijd op de andere verdiepingen de periode van wielen en rupsbanden. Even verderop het terrein staat een garagegebouw met een unieke collectie pantserwagens en tanks. Het museum is open van dinsdag tot en met vrijdag.
Belgenmonument
Het is zeker de moeite waard om dit imposante monument te gaan bekijken. Het is een beetje verscholen bovenop de Amersfoortse berg. Het monument is een geschenk van de Belgen aan Nederland als dank voor de opvang van de geïnterneerde militairen en hun gezinnen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Je bereikt het monument door bij de rotonde een klein stukje de Utrechtseweg richting Amersfoort op te gaan en dan de eerste weg links (Belgenlaan) te nemen. In het monument is een carillon aanwezig, oorspronkelijk afkomstig van de Expo Wereldtentoonstelling in Brussel in 1958. Het wordt gebruikt als oefencarillon door de studenten van de Beiaardschool in Amersfoort. Maar op het moment dat ik er langs fietste was het muisstil.
Nationaal Monument Kamp Amersfoort
Tussen KP 25 en 63, op de grens van Amersfoort en Leusden, ligt Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Het was oorspronkelijk gebouwd als barakkenkamp voor het Nederlandse leger tijdens de mobilisatie in 1939. De Duitse bezetter nam het na de inval over en transformeerde het to een gevangenkamp Het is nu een nationaal monument en houdt de herinnering in stand van het leed dat ca. 47.000 gevangenen moesten doorstaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. In dit concentratiekamp heerste een mensonterend regime van honger, mishandeling, dwangarbeid en executies. Op maandag gesloten. Museumkaart geldig.
Sovjet Ereveld Experience
Verderop staat een recent geopend museum, het Museum Sovjet Ereveld Experience, dat aandacht schenkt aan de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen soldaten uit de voormalige Sovjetunie. In een virtual reality ervaring volg je een Sovjet soldaat tijdens de Tweede Wereldoorlog Het museum is gevestigd in de Stalhouderij aan de Vlooswijkseweg. Het museum is gratis te bezoeken voor houders van een Vriendenloterij kaart. De Museumkaart is er niet geldig.
Verderop, bij de begraafplaats Rusthof, ligt de laatste rustplaats van de 865 oorlogsslachtoffers afkomstig uit de Sovjet Unie.
Grebbelinie en Asschatterkeerkade
Het laatste gedeelte van de route, tussen KP 62, 64 en 8, gaat langs de Grebbelinie. De Grebbelinie is een waterlinie op de grens van Gelderland en Utrecht, die werd aangelegd in de 18e eeuw. Haar bekendheid ontleent ze echter aan de periode 1939-1940 toen de linie onder de naam Valleistelling deel uitmaakte van de Nederlandse hoofdverdediging. Het gebied werd in 1936 – 1940 oncer water gezet in een poging de Duitse bezetter tegen te houden. Na de Tweede Wereldoorlog verloor de Grebbelinie zijn militaire betekenis en raakte min of meer in verval. De afgelopen jaren zijn verschillende onderdelen gerestaureerd, waaronder de Asschatterkeerkade, vlak vóór KP 64.
Het laatste stuk van de fietstocht brengt me weer bij het beginpunt in het centrum van Leusden. Deze keer heb ik alleen het museum Dienstvak Logistiek en het Cavaleriemuseum kunnen bezoeken, maar er is zo veel te zien dat ik de route nog wel een paar keer kan fietsen om de andere musea te bezoeken. Ik heb 36 kilometer op mijn dagteller staan en ik verbaas me er over hoeveel militaire geschiedenis ik op deze relatief korte afstand ben tegengekomen.
